Нийтлэл

Монгол хүний есөн эрдмийн учир

Хүнд болон нийгэмд учирч буй зовлонг бие сэтгэлээрээ мэдэрч, хэрэв ийм зовлон зүдгүүр өөрт тохиолдвол яах билээ гэдгийг эргэцүүлэн бодож ухаарах нь юмс үзэгдлийн учир шалтгааныг танин мэдэх гүн ухааны эхлэл юм.

Эзэн Чингисийн ууган хүү, Казах хаадуудын эцэг

Алдар нэр, албан тушаалын төлөө өрсөлдөн тэмцэхдээ бие биеийгээ гүтгэн доромжилж нэр хүндийг нь гутаан сэвтээдэг хачин оролдлого бол зөвхөн бидний эрин үед л гарч ирсэн шинэхэн зүйл биш, нүүдэлчдийн мах цусанд эрт дээр үеэс шингэсэн зан гэлтэй.

Би монгол хүн зам тавиад нэг насных байхыг хэзээ ч үзээгүй

Энэ хавийн бүх замыг хятадууд хийсэн. Монгол хүн болсных амьдралдаа нэг удаа Ховдын Мөст Манхан сумдын зааг дээрхи Ботгоны хавцлаар нэг яваад үзээрэй. Монголд ийм зам байдаг аа л гэж өөрийн эрхгүй дуу алдана. Өдрөөр бол уулын үерийг яаж хаасныг, шөнөөр бол гэрэлтүүлгийг яаж хийснийг хараад хэн бүхэн биширнэ. Би монгол хүн зам тавиад нэг насных байхыг хэзээ ч үзээгүй. Гарамгайгийн зам л гэнэ, Дамба-Очирын зам л гэнэ. Ямархуу юм боллоо доо. Монголчууд зам тавьж сурах яагаа ч гүй. Тэгэхэд япончуудын хийсэн Нарны замыг хар. Хориод жил боллоо, ганц хагархай байна уу.

Ханиалга болон эд зүйлсийн гадаргуу дээр наалдсан вирусээс хүний биед халдвар тархаж байж болзошгүй гэж үзэж байна

Шинэ коронавирус (SARS-CoV-2) нь аэрозоль ба объектын гадаргуу дээр хэдэн цагаас хэдэн өдөр хүртэл амьд үлдэж байгааг АНУ-ын Эрүүл Мэндийн Үндэсний Хүрээлэн (NIH), Өвчнийг хянах төв (CDC), Калифорнийн их сургууль болон Принстон Их Сургуулийн хамтарсан судалгааны багийнхан олж тогтоожээ. Харин хүрээлэн буй орчин дахь тогтвортой байдал нь Амьсгалын замын цочмог цочмог хамшинж (SARS)-ийн коронавирус (SARS-CoV-1) -тэй ижил хэмжээтэй байсан тул үүгээр энэ хоёр вирусын тархалтын ялгааг тайлбарлаж чадсангүй гэсэн байна.

Арав дахин өссөн алт тушаалт юу өгүүлэв?

Коронагийн “ачаар” хил хаагдаж, хил хаагдсаны ачаар Монголбанкинд тушаадаг алтны хэмжээ 10 дахин өсөв. Монголбанкинд 2019 оны хоёрдугаар сард 95.9 кг алт тушаагдаж байсан бол 2020 оны хоёр сард 952.6кг алт тушаагдсан нь 10 дахин өссөн дүн юм. Гайхалтай байгаа биз. Алтанд төлдөг Ашиг малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг (АМНАТ) хоёр хувиас буцаагаад таван хувь болгон 2019 оны дөрөвдүгээр сараас мөрдөж эхэлсэн нь Алтны бүлэглэлийн хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулсаар ирсэн юм. Уул уурхайн нөлөө бүхий эдийн засагтай бусад улс тухайлбал, Канад дунджаар 10 хувь, Австрали 2.7-18 хувь, Индонез найман хувь гээд харьцуулбал манай таван хувь АМНАТ бол үнэндээ бага юм.

Монголын багш нар мөнгө, нэр төрийн төлөө хүүхдийн сурах эрхэнд халддаг болжээ

Сүүлийн жилүүдэд аймаг, дүүргийн боловсролын чансааг тухайн жилийн ЕБС төгсөгчдийн элсэлтийн шалгалтын дундаж оноогоор үнэлдэг болсон гэхэд хилсдэхгүй. Тиймээс удирдах албан тушаалтнууд нутгийнхаа боловсролын салбарын нэр хүндийг шавхайтай хутгахгүйн тулд элсэлтийн ерөнхий шалгалтад (ЭЕШ) сурагчдаа сайн бэлтгэсэн сургууль, багшийг урамшуулж, мөнгөн шагнал олгодог болжээ. Тухайлбал, Дорноговь аймаг ЭЕШ-д 800 оноо авсан сурагчийг нэг сая, бэлтгэсэн багшийг 500,000 төгрөгөөр урамшуулдаг бол Увс аймагт шавь нь 800 оноо авбал багшийг нь 300 мянган төгрөгөөр, 750-799 оноо авсан бол 50-100 мянган төгрөгөөр шагнадаг аж.

Дутуу нойртой явах нь ямар уршигт хүргэдэг вэ?

Орчин үеийн өндөр хурдтай хэмнэлд унтаж нойр авах нь зүгээр нэг залхуурч хэвтэхийн нэр биш, ажлын хүнд өдрийн дараа хүч чадлаа нөхөн сэргээх гарцаагүй шаардлага болон хувирчээ. Цаг хугацаа гэгч зүйлийг аль болох ашигтай зарцуулахыг хүн бүр эрмэлздэг болж. Боломжоороо их унтаж, сайн амрах нь зүйтэй гэдгийг онолын хувьд бүгд мэддэг ч, хэрэгтэй болон заримдаа онцын хэрэггүй зүйл оролдсоор нойрсох цагаа хасч багасгах явдал улам бүр нэмэгдсээр байна. Ийм бодлогогүй явдлын үр дагавар санаанд оромгүй муу байж болохыг анхааралдаа аваарай!

Төрсний дараа хүүхдээ хэрхэн асрах вэ?

Хүүхэд хорвоод мэндлээд хамгийн түрүүнд сурдаг зүйл нь хөхөх рефлекс юм. Үүнийг ээж нь хөхөө зөв амлуулснаар зөв зааж, улмаар хүүхдээ цадтал нь хооллож чадвал эхийн хэвлийд байхдаа боловсруулсан зунгаг /баас/-аа хүүхэд гүйцэд ялгаруулж бодисын солилцоо нь эрүүл байдаг.

Царайны сайхнаар цай сүлдэггүй буюу бэрийг цайгаар сонж...

Цагаан сарын айхавтар сонжоо бол айл гэрийн цай юм шүү, галын бурхадаа. "Бэрийг сонжвол цай, эрийг сонжвол үг" гээд хэлчихье дээ."Амнаас унамаар цийдэм" гэдэг энэ үг чухамдаа чухамдаа, уучлаарай эгдүүцэл болоод бараг хараал юм шүү.

УДБЭТ-ын дотоод үйл ажиллагаа, урын сан, барилга шигээ ялзарчээ

Мөн уран бүтээлчид ажлын цагаараа театрын байранд халтуурын ажлаа хийдэг. Үүний улмаас шинэ балет тоглохгүй байна. Бүжигчид хувийн компанийнхаа ажлыг хийж, шинэ бүжиг сурахаас татгалзах, тоглолтын үеэр хөдөлгөөнүүдийг хялбарчлах зэрэг асуудал байнга гардаг. Учир нь театрын балетын гоцлол бүжигчид Nomadic Ballet Production гэх хувийн продакшнтай бөгөөд түүгээрээ дамжуулан “халтуур” буюу төлбөртэй тоглолт хийдэг. Тэдэнд зүй ёсны шаардлага тавьсан ажилчдыг шахаж, ажлаас нь халах, өргөдлийг нь өгүүлэхээр хавчсан явдал ч бий” хэмээн ярилаа.

Цагаан сарын баярыг цомхон тэмдэглэж болдог л юм байна

Жил жилийн цагаан сараар ядарч цуцталаа зочдын хөлд дарагдаж, өдөржин борви бохисхийлгүй гал тогоотой зууралддагсан. Харин энэ жил “Цагаан сарыг зөвхөн гэр гэртээ тэмдэглэ” гэсэн шийдвэрийн ачаар хэдэн хоног нам жим амарлаа. Таваг засах ул боовоо цөөлж, бас тарган ууцнаас татгалзаж, бага шиг мах чанаж, идээ шүүс тавилаа. Технологийн дэвшил ашиглаж, дүрст дуудлагаар ах дүүстэйгээ золгов. Урд хөршөөс авчирч гар цайлгадаг элдэв эрээн мяраан зүйлд мөнгөө үрсэнгүй.

Ѳрсөлдөж бус өөрийгөө хөгжүүлж амьдар

Монголчууд бидний бие биедээ атаархаж, бие биенээ муулж байдаг муу араншингийн үндэс нь УРАЛДААН бас ѲРСѲЛДѲѲН гэж надад бодогддог юм. Монголчууд бид хар багаасаа л уралдаж, ѳрсѳлдѳж ѳссѳн. Хэрвээ айлын хүүхдээс ямар нэгэн байдлаар дутуу байх аваас “турсгаа хуулуулах” хэмжээний шийтгэл эс бѳгѳѳс уруулаа тас зууж, нулимсаа залгилах хэмжээний “шоололт” амсана. Аав ээж минь биднийг загнахдаа “Чи тэдний хүүхдийг хар, тэгээд ѳѳрийгѳѳ хар” гэж жишээлнэ. Заавал түүнтэй адилхан байх ёстой болоод ирэхээрээ гэмгүй түүнд хорсож занана, эс бол түүнээс ямар нэгэн муу тал олох гэж анана. Түүнээс ѳѳрийгѳѳ “дор” гэж бодохоороо ямар нэгэн ѳѳ олж харах хүсэл минь түүнд дургүйцлээ илэрхийлэх шалтаг нь болдог аж. Хэн нэгэнд атаархах атаархал нь түүнээс ямар нэгэн ѳѳ олж бусдад муучлан бах таваа хангах адбиш хүсэл болдог аж. Надтай адил хүүхдүүд олон болохоор хамтдаа хов ярьж хэн нэгнийг муулан, түүнээсээ сэтгэлийн их таашаал тайвшрал авах хэмжээнд хүрч түгэх аж.

Б.Бат-Эрдэнэ аваргын тогтоосон таван дээд амжилт

Монгол түмний уламжлалт Цагаан сарын баярт зориулсан үндэсний бөхийн барилдааныг 1963 оноос хойш тасралтгүй зохион байгуулжээ. Энэ жил 55 дахь жилтэйгээ золгож буй Улсын баяр наадмын дараа орох чансаа өндөр барилдааны сонин хачнаас хүргэе. Дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэ 13 удаа түрүүлж дээд амжилт тогтоожээ. Алдарт хоёр Мөнх аварга 22 насандаа заан цолтойдоо түрүүлж байв. Энэ нь хамгийн залуудаа түрүүлсэн амжилт юм. Улсын аварга Хадбаатар гурван удаа түрүүлэхдээ Ишгэн, Цэрэнтогтох, Долгорсүрэн нарын Өвөрхангайн бөхчүүдийн үзүүр түрүүнд орхиж байв. Дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэ 15 жил дараалан их шөвөгт шалгарч дээд амжилт тогтоожээ. /1988-2002/ Х.Баянмөнх 8, О.Балжинням Д.Сумъябазар нар 7, Ж.Мөнхбат Д.Мөнх-Эрдэнэ нар 6, Д.Цэрэнтогтох А.Сүхбат нар 5 жил дараалан их шөвөгт шалгарч байв.

“Элэг бүтэн Монгол”-ын луйвар буюу “Итгэл” төвийн мөнгө угаалт-VI

В, С вирусийн шинжилгээг худлаа хийсэн лабораториуддаа хариуцлага тооцож чаддаггүй юм бол ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН САЙД Д.САРАНГЭРЭЛ та ажлаа өгнө үү.

Монгол ЖДҮ, Хятад цааз

Монголд авлигын гэмт хэрэгтэй холбогдсон, эрх мэдлээрээ далимдуулан ЖДҮХС-аас зээл авсан эрхмүүдийн хэрэг сураг алдардаг бол Хятадад...

Гэгээн Валентины өдөр буюу хайрын өдөр

Гэгээн Валентины баяр нь Европ тивд 13-р зуунаас эхлэн тэмдэглэгдэж ирсэн, дурлалт хосуудын баяр. 2 сарын 14-нд болдог. Энэ нь Ромын тэрс үзэлтнүүдэд цаазлагдсан Христосын шашны зүтгэлтэн залуу ламын хайр дурлалаас үүдэн тогтсон баяр юм. Манай эрины III зуунд Ромын эзэн хаан Клавдий хүмүүсийг гэр бүл болохыг хориглосон хууль гаргажээ.

Салхитын ордоос ЯМАР шүүгчид ХЭДЭН төгрөгийг авлига авсан бэ

Дундговь аймгийн Гурвансайхан сумын Салхитын ордын гурван лицензийг “Их Монгол Майнинг” компаниас худалдаж авсан уяач Ш.Мөнгөншагай “Жи Пи Эф” компанийг 2010 онд байгуулжээ. Улмаар компаныхаа 60 хувийг өөрөө, 40 хувийг хүргэн Г.Жаргаландаа эзэмшүүлсэн байна. Лицензээ зарах хүн хайж явсаар хоёр жилийн дараа 2012 онд гурван лиценз бүхий компаниа БНХАУ-ын иргэдийн Монголд байгуулсан “Си Си Эм Икс” компанид 800,000 ам доллар буюу тэрбум гаруй төгрөгөөр зарсан аж. Н.Өнөрцэцэг хэмээх хятад хэлтэй эмэгтэйгээр зуучлуулан заржээ. Салхитын ордыг Хятад иргэд олборлож эхэлсэн ч 2015 онд хөрөнгө оруулагч болон гүйцэтгэх захирал хоёр хятад иргэн муудалцжээ. Ажлаасаа халагдсан Гүйцэтгэх захирал Чэн Вангфа нь Ш.Мөнгөншагайгаар дамжуулан шүүхэд нэхэмжлэл гаргуулсан байна.

Эр хүний хайрыг бөхөөдөг зүйл юу вэ?

Саяхан зүв зүгээр сайхан байсан харилцаа тань гэнэт хүйтэрч, хайр байхгүй мэт санагдаж байна уу? Энд магадгүй таны буруу байсан юм биш биз.

Уур омог улсын нэр хөөднө

Хэд хоногийн өмнө Сөүлээр дайран өнгөрч, АНУ -ыг зорих "Кorean air"-ийн КЕ 868 нислэгээр БНСУ-ыг зорив. Үйлчилгээ сайн тун тохьтой юм. Монголчууд олноороо явж байна. Баруун хажуугийн миний өмнөх суудал дээр сууж явсан хоёр монгол залуугийн дуу чангаран, гэнэтхэн хэрэлдэж эхлэв. Нэг нь 1 метр 9О см шахуу өндөр залуу юм. Өндөр хүнд бас зовлонтой юм бий. Нэгэн улсын заан жижгэвтэр тэргээ бараг хэвтээгээр жолоодож явахтай тааралдсан. Мань өндөр залуугийн хөл урагш тулж, сандлаа арагшлуулснаас болоод энэ хэрүүл дэгдэв. Судлаа хойшлуулж урагшлуулах нь зорчигчийн бүрэн эрх шүү дээ.

“Баяжих” шунал

Залуу насандаа хүн болгон баяжихыг мѳрѳѳддѳг. “Хэнээс ч дутахгүй” сайхан амьдрах хүслийн биелэл нь “их мѳнгѳ” хэмээн бодно. Тэрэн шиг үнэтэй машин унаж бусдын атаархлыг тѳрүүлэх сэн, түүн шиг сайхан хаустай болж бусдад гайхуулах сан, их мѳнгѳтэй болж бусдыг ѳѳртѳѳ зусардуулах сан, гоё сайхан харагдаж бусдыг ѳѳртѳѳ дурлуулан дагуулах сан гэж “мѳнгѳ тѳлѳхгүй” мѳрѳѳдѳлдѳѳ автан санааширна. Харин “Яаж их мѳнгѳтэй болох вэ?” гэж бодитоор эргэцүүлэхийн оронд бусдыг ѳѳртэйгээ харьцуулан жишээд “Болж л таараа” хэмээн ѳѳрийгѳѳ зоригжуулах аж. Хэн нэгэн яаж баяжаад байгааг судалж мэдэхийн оронд “Ямар нэгэн аргаар баяжиж болдог юм байна” гэх хийсвэр тѳсѳѳлѳл нь биднийг бодит боломжоос холдуулан хий дэмий тачаадан гасалж, бухан бярууны “Дүүрсэн хэрэг, дүрээд л үхье” гэдэг мунхаглал руу хѳтѳлнѳ. “Аз сорьж болдоггүй” амьдралд бүх зүйл ѳѳрийн гэсэн хатуу дүрэмтэй.

Нийтлэл


Ярилцлага


Entertainment

Шар мэдээ