Ярилцлага

Б.Дөлгөөн: Найрлагыг нь шалгаад угаарын хийг шинжлээгүй

Тавантолгой түлшээс дээж авч гадны улсад шинжлүүлсэн лабораторийн дээж танилцуулагдаж байна. Ингэхдээ шахмал түлшний элемент болон техникийн найрлагад ямар бодис орсон талаарх шинжилгээ юм. Харин шахмал түлшийг зууханд шатаахад ямар бодис гарч байна вэ гэдэг хэмжилтүүд дутагдалтай байна. Гэр хорооллоос үүдэлтэй агаарын бохирдлыг бууруулах талаар хүмүүс гурван өөр төрлийн бодолтой явдаг. Эхнийх нь түлшийг түлштэй харьцуулж байгаа бол хоёр дахь үзэл нь зуухыг зуухтай харьцуулж байна. Гэвч энэ хоёр нь хоёулаа буруу. Хамгийн зөв харьцуулалт бол шаталтын харьцуулалт. Ямар нүүрсийг ямар зууханд хийвэл шаталт ямар байна вэ гэдгээс хамаарч агаарын бохирдол үүсч байгаа юм.

Цөсний өтгөрөлтэй хүн арьсны өвчин, харшил тусах магадлал их байдаг

Уламжлалт анагаах ухаан нь 2500 жилийн түүхтэй өөрийн гэсэн онолтой дотроо олон өвчнийг багтаасан онол нь батлагдаад хүний амьдрал хэрэгжээд ирсэн анагаах ухааны салбар юм. Европын анагаах ухаанаар эмчлэгдэж чадаагүй архаг өвчнийг уламжлалт анагаах ухаанаар эмчилэнэ гэсэн ташаа ойлголт хүмүүсийн дунд байдаг бол энэ удаа цөс угаах эмчилгээний талаар Уламжлалт анагаах ухааны “Сумади” эмнэлгийн их эмч магистр Р.Цолмонтой уулзаж тодруулсан юм.

​М.Мөнхжаргал: Хүн дараах гурван дүрмийг баримталбал эрүүл байна

Шээс хүрсэн даруйд гадагшлуул. Өлссөн даруйд ид. Нойр хүрсэн үед унт. Хүн энэ гурван дүрмийг баримталбал эрүүл байна. Үгүй бол...

Кил Кан Мү: БНСУ-ын визний хариу 2-3 долоо хоногт гардаг болно

Виз мэдүүлэгчдэд анхааруулахад, өөрийн дансандаа түр хугацаагаар их хэмжээний мөнгийг орлого болгон хийх хэрэгтэй юм байна гэсэн буруу ойлголт байх шиг байна. Дансанд орж ирж байгаа орлого тухайн эзэмшигчийн өмч мөн бол тэр хэрээр мөнгөө зарцуулна гэсэн үг. Тэгэхээр орлоготой харьцуулахад зарлагын гүйлгээ нь жинхэнэ худалдан авах чадварыг харуулна гэсэн үг юм. Сүүлийн үед виз мэдүүлэгчдийн дансанд их хэмжээний мөнгийг түр шилжүүлж өгснөөрөө 100-200 мянган төгрөг авдаг бизнес хүртэл бий болж байна гэж сонсогдох боллоо. Тэгэхээр ийм буруу ташаа зүйлд хууртагдалгүй өөрийн ердийн үед ашигладаг дансныхаа мэдээллийг үнэн зөвөөр нь бүрдүүлж өгөх ёстойг анхааруулъя.

Нүдний дээд, доод зовхи татах, нүүр ам татвагнах өөрчлөлтүүд нь цэвэр магнийн дутагдалтай холбоотой

Магни, кальцийг зохистой тунгаар ууж байвал хүн ядрах нь бага, стресст өртсөний дараа нөхөн сэргэх нь амархан байдаг

С.Кумар: Би Энэтхэгээ санадаггүй, хоёр дахь эх орон, гэр бүл минь энд бий

"Намастэ” рестораны ерөнхий тогооч, “Ахлах тогоочийн заавраар” нэвтрүүлгээр олноо танил болсон С.Кумарыг энэ дугаарын зочноор урилаа. Энэтхэгт их сургуулиа дүүргээд энд ажлын гараагаа эхэлж, монгол бүсгүйтэй гэрлэсэн тэрбээр манай улсыг хоёр дахь эх орноо гэж үздэг. Монгол, Энэтхэгийн бизнесийн зөвлөлийн үйл ажиллагаа болоод хувийн амьдралынхаа сонирхолтой түүхийг хуваалцсаныг хүргэе.

Б.Соёлмаа: Архийг идээний дээд гэж үздэг нь архи уух дуртай хүмүүсийн өөрсдийгөө хамгаалах нэг механизм

Бэр болох хүнээ гуйх гэж ирсэн хүмүүсийг согтоож унагааж, архийг маш их хэмжээгээр хэтрүүлэн хэрэглүүлж гаргана гэдэг бол бүдүүлэг. Үүнийг аль аль талдаа бодууштай зүйл байгаа юм. Шинээр гэр бүл болж байгаа, цаашид улам олон жил хамтдаа сайхан амьдрах залуу хосын хурим, найрыг архиар эхлүүлж байгаа утга илэрхийлнэ. Бэр гуйх гэж ирсэн худуудаа архидуулж, согтууруулахаар тэр хүмүүс нь бөөлжинө, хордоно, маргааш нь янз бүрийн асуудал гарна. Тэр хүмүүс эрүүл мэндээрээ хохироод үлдэнэ. Хоёр, гурав хоног бие нь сулраад өвдөж хэвтэнэ.

С.Эрдэнэ: Иргэдийн боломжийг хулгайлсан “ЖДҮ” луйварчидтай бид зөвшихгүй

-УИХ Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийн хоёрдугаар хэлэлцүүлгийг дуусгаж, төслийг Ард нийтийн санал асуулгаар батлах шийдвэр гаргалаа. Та Үндсэн хуулийн энэ удаагийн нэмэлт, өөрчлөлт хэр үр дүнтэй болно гэж байгаа вэ? -Үндсэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төслүүдийг хооронд нь хольж, “бантан” болсон. Тиймээс энэ удаагийн өөрчлөлт үр дүн өгөхгүй. УИХ-ын гишүүд юу хэлэлцэж байгаагаа ч ойлгохгүй байна.

Ш.Ариунжаргал: Тулай өвчинд рашаан, шавар болон дулаан эмчилгээ таардаггүй

Сүүлийн дөрвөн жил үе мөчний өвчтэй хүмүүст эмчилгээ хийгээд үр дүн сайтай байгаа болохоор энэ өвчнийг Германд яаж оношилж, эмчилдгийг мэдэх зорилгоор тус улсын “St Elisa­beth- hospital Meerbusch lank rheinisches rheuma zentrum” төвд дөрвөн долоо хоног туршлага судлаад ирсэн. Энэ төв нь ревматологийн чиглэлээр оношлогоо эмчилгээ, хагалгаа, хиймэл эрхтэн хийж бүх төрлийн үйлчилгээг цогцоор нь шийддэг.

Г.Лхагваа: Хүний хэвлийн тойрог бага байх тусам урт наслах магадлал ихэснэ

Харсан бол идсэнд тооц, амссан бол цадсанд тооц

Хамба лам Д.Нацагдорж: Хүүхдийн сэвлэгийг үргээхдээ Дашзэвэг найман гэгээн, Нансаананжид уншуулж, ерөөл буян өргөөрэй

Хүн эхийн хэвлийн өвөрмөц ертөнцөд өсөж бойжоод, төрөх цагтаа замбуулангийн бас нэгэн өвөрмөц ертөнц, төлөв байдалд шилждэг. Тиймээс хувь хүний урьд болон завсрын төрлийн намшийн мэдээллийг тээж яваа бодгалийг эрдэнэт хүмүүний төрөлд нь маш гэгээлэг сайн сайхан байлгахад даахь үргээх зан үйл чухал ач холбогдолтой.

Г.Төмөрзаяа: Хүүхэд эсрэг хүйстнээ сонирхож буйг нь хэт өхөөрдөж, бас шуудхан хориглож хэрэггүй

-Хүүхэд 2-3 насандаа анх бэлгэ эрхтнээ сонирхон таньж эхэлдэг. Янз бүрээр зогсож шээж үзэж, өөрийнхөө бэлгэ эрхтнийг барьж, оролдож үзнэ. Энэ насны хүүхэд бэлгэ эрхтнээрээ оролдох нь тийм ч буруу, айх зүйл биш боловч үргэлж оролддог, түүгээрээ уйдаагаа гаргадаг болгож болохгүйг анхаарах хэрэгтэй.

Ч.Хажидмаа: Иргэд эрүүл мэндийн даатгалаараа 20 орчим үйлчилгээг хөнгөлөлттэй авах эрхтэй

Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас 10 гаруй нэр төрлийн үйлчилгээг санхүүжүүлдэг. Тухайлбал, хэвтүүлэн эмчлүүлэх тусламж үйлчилгээ, өдрийн эмчилгээ үйлчилгээ, амбулаторийн тусламж үйлчилгээ, оношлогоо шинжилгээ, уламжлалын эмчилгээ, сэргээн засах, тусламж үйлчилгээ, хөнгөвчлөх тусламж, үйлчилгээ, хорт хавдрын тусламж, үйлчилгээ, өндөр өртөгтэй тусламж үйлчилгээ, эмийн үнийн хөнгөлөлт үзүүлдэг. Мөн өрх, сум, тосгоны эрүүл мэндийн байгууллагаас үзүүлэх тусламж, жирэмсэн болон төрсөн эхийн хавсарсан эмгэгийн эмчилгээ, эрт илрүүлэх үзлэг, оношилгооны төлбөрийн зардлыг эрүүл мэндийн даатгалын сангаас хариуцдаг.

Д.Чулуунжав: Монголчууд мухар сүсэгт хөтлөгдөж явбал хойч үе мааань шинжлэх ухаанд итгэхээ байх нь...

Үүний эсрэг хуультай байх хэрэгтэй... Монголчуудын оюун санааны амьдралын түүх тэдгээрийн нүүдэлчин ахуйгаас шалтгаалсан өвөрмөц замыг туулжээ. Цаг үетэй нь холбож улируулан нягталж аман зохиол, түүх, домгоос нь үзэх аваас монгол хүний сэтгэл зүй, ухамсарт айдас, хүйдэс, өвчин шаналлаас үүдсэн мухар сүсэг (анхан үеийн), бөөгийн шүтлэг, суурин иргэдийн томоохон шашны нөлөө, Бурханы шашны гурван удаагийн дэлгэрэлт, марксизм-ленинизмийн шашинчлагдсан түрэмгийлэл, элдвээр хиртсэн либерал ардчиллын хийрхэл, анархизм гээд ер аливаа нийгэмд нэвчдэг, дайрдаг бүхэн л байжээ. Монгол мэргэдийн философи сэтгэлгээ, танин мэдэх арга зүй, логикт гэнэн материализм ба урсгал диалектикийн элементүүд, идеализмын элдэв зүсмийн илрэлүүд, сэтгэлгээний туйлшрал, түүхэн хязгаарлагдмал байдал, үзэл сургаалыг шашинжуулж хиртүүлэх согог гэх мэтийн үзэгдлүүд бүгд бүртгэгдсэн. Тэдгээр алдаа, согогийн шүүмжлэл амаар болон бичгээр үлдсэн байдаг.

Нэрт яруу найрагч Данзангийн Нямсүрэнгийн гэргий Г.Хандмаа: Хань минь надад шүлэглэсэн захиа бичиж сэтгэлээ илэрхийлж байсан

Д.Нацагдоржийн нэрэмжит шагналт яруу найрагч Данзангийн Нямсүрэнгийн амьдарч байсан од мэт цагаан байшинд нь энэ зун очсон юм. Дорнодын Эрээнцавд гэсэн үг шүү дээ. Уг нь засаг эахиргааны нэгж нь Чулуунхороот сум. Эрээнцав бол уг сумын дэргэд байх төмөр замын жижигхэн өртөө. Гэтэл энэ буйдхан өртөөг Монгол даяар андахаа байжээ. "Эрээнцавд бороо орох сайхан" гэж бичсэн эвдрээгүй найрагч Д.Нямсүрэн энэ л ажин түжин суурингаа яруу найргийн суурин болгосон юм. Ингээд зогсохгүй Монгол даяар алдаршуулсан юм. Ямар сайндаа Чулуунхороот сумын Засаг дарга нь нийслэлд ирээд Д.Нямсүрэн найрагчийн нэрээр албаны олон ажлаа амжуулж байх вэ дээ. Энэ тухайгаа Эрээнцавдаа очоод өөрт нь хэлж байсан гэдэг. Найрагчийнд очиход гэргий Г.Хандмаа нь хүүхдүүд, ач зээ нартайгаа бужигнаж, олон хүүхэдтэй айл ямар байдаг билээ, тийм л эгэлхэн дүр төрхөөр угтсан юм. Цай, хоол хийе гээд л хөл алдах. Бид аян замын жолоо эвхэх газар хол тул удаан тухпах зав хомс гэдгээ хэлж, Д.Нямсүрэн найрагчийн бичгийн өрөөнд орж хүндэтгэл үзүүлээд мордсон билээ. Тэнгэрт халихынхаа өмнө бичгийн өрөөгөө ямар байдалтай орхисон тэр бүхэн нь яг л хэвээрээ гэнэ. Шүлгээ бичдэг ширээ нь, түшлэгтэй сандал дээрээ тохсон хурганы арьс нь, бурхан тахил, ном судар, бичгийн машин нь, Алтан овооных ньзураг, А.С.Пушкины хөрөг, Дарьгангынх нь алтан харгана, алаг судалтай өөхөн чулуу, сонирхон цуглуулдаг байсан их буу, пулемётны хонгио, том жижиг монгол цоожнууд нь, яруу найрагч найз нөхөд, дүү нартайгаа авахуулсан олон зураг нь яг л тэр нэгэн өдөр орхиод гарсан тэр л янзаараа. Харин энэ өрөөнд сүүлд нэмэгдсэн зүйл гэвэл өнгөрсөн өвөл хэвлэгдсэн найрагчийн гурван боть ном нь хоёр жилийн өмнө Эрээнцавын дунд сургуулийн өмнө сүндэрлэсэн хөшөөнийх нь зураг л байна. Ийнхүү Д.Нямсүрэн найрагчийн бичгийн өрөөнд хэсэгхэн саатаж, гэргийнх нь гарын цайг уугаад мордов. Г.Хандмаа эгч, 'Удахгүй хоторно, тэр үед тухтай уулзъя" гэсээр үдсэн юм. Хэд хоногийн өмнө түүн рүү утас цохивол хотод ирээд нэлээд хэд хонолоо гэж байна. Отгон охиныхоо хүүхдийг харахаар иржээ. Хотод өвөлжих бололтой гэнэ. Тэгээд энд идээших нь үү гэсэнд "За, ер нь нэг их удаан баймааргүй л байна. Хөдөө олон жил болсон болохоор хотод дасахгүй юм шигээ"гээд инээж байна.

Д.Чойжамц: Битүүнд уурлах, архи уух, хашгирах, нохой, мал амьтныг зодож үргээх болон сэвлэгийг нь үргээгээгүй хүүхдийг нэрээр нь дуудахыг цээрлэдэг

Мөн өр, авлагын асуудлаа цэгцлэх ёстой. Малыг цадтал нь идэшлүүлж, нохойг сайн хооллох учиртай. Битүүний шөнө уур дуугаргаж утаа гаргасан тоонот өргөөтэй, тотгот босготой ямар ч хүн заавал гэртээ хонодог. Монголчууд айл хотлоороо битүүн гэж сайхан зан үйлийг үйлддэг. Тэр үед эрэгтэй, эмэгтэй гэж ялгахгүйгээр хамгийн өндөр настай хүнийхээ үгнээс гаждаггүй, хэлсэн үг бүрийг дагадаг. Орой болоход ховдог эмгэн гэдэг гялаан од баруун талд гардаг. Түүнийг гарахаас өмнө буюу нар уулын цаагуур дөнгөж оронгуут бог малаа хотлуулна. Харин гялаан од гарсны дараа үхэр сүргээ, гурван марал од тэнгэрт хөөрсний дараа адуун сүргээ хотлуулдаг юм. Битүүний орой тахиа буюу 21.40-23.40 цагийн хооронд хүндэтгэлийн ширээндээ идээгээ залж ариулдаг. Үүний дараа тухайн айлын гэрийн эзэгтэй шинийн 1-ний өглөө өмсөх хувцас зэргийг бэлтгэж тавьдаг уламжлалтай.

Д.Мягмарсүрэн: Монгол, Солонгосын хооронд нислэгийн давтамж нэмэгдэж, үнэ буурах боломжийг нээлээ

Энэ хэлэлцээрийн дүнд Улаанбаатар-Сөүл хоорондын нислэгийн давтамжийг Монголын талаас долоо хоногт 11 хүртэл, Солонгосын талаас долоо хоногт ес хүртэл байхаар, мөн суудлын тоо агаарын хөлгөөс хамааран нэг талаас 1548-1656 хооронд байсныг тус тус 2500 хүртэл суудал байхаар тохиролцсон. Өөрөөр хэлбэл давтамж, зорчигчдын тоо ийнхүү нэмэгдэж, өсөн нэмэгдэж буй хэрэгцээг бүрэн хангах боломж бүрдэж байгаа юм. Мөн хэлэлцээрийн хүрээнд шийдэгдсэн нэг гол ажил бол БНСУ-ын талаас Улаанбаатар-Сөүлийн чиглэлд хоёрдогч агаарын тээвэрлэгчийг оруулахаа мэдэгдсэн явдал юм.

Г.Одонцэцэг: Боломжоосоо давсан хүслээс болж эмэгтэй хүн зовдог

Эмэгтэй хүн гэж хэн бэ, тэр эр хүйсэнд төрсөн хүмүүсээс аль мөн чанараараа ялгаатай вэ. Бас хүн яах гэж энэ хорвоод ирсэн, хэн байх гэж ирээд хэн болж болох боломжтой вэ. Хүнийг өвчин зовлонд унах шалтгаан нь юу юм бол? Мэдээж, энэ маш өргөн сэдэв. Уламжлалт анагаах ухаан, буддын шашны тэр томоохон савнаас хутган авч тайлбарлая гэвэл сонины хуудас хэчнээнийг зориулахыг үл мэднэ. Тиймээс хүн бүрт өөрийнхөөрөө ойлгож, ухаж судлах боломж олгох үүднээс эдгээр сэдвээр өнгөцхөн яриа өрнүүллээ.

Б.Сугар: Тэтгэвэр тогтоолгосон цалингаа нэг удаа өөрчлөн тэтгэврээ ахин тогтоолгох боломжтой

-Тэтгэврийн хуулиар 1990-1994 оны хооронд 50 нас хүрээгүй ч дөрвөн хүүхэд төрүүлж өсгөсөн 20 жил ажиллаад тэтгэвэрт гарч байсан хүмүүс их ирж байна. Тухайн үед мөнгөний ханш бага байсан цалин ч бага байсан. Тэгэхээр ихэнх нь доод хэмжээгээр тэтгэвэр авдаг. Улсад 20, 29 жил гээд олон жил ажилласан мөртлөө бүрэн тэтгэврийн доод хэмжээгээр тэтгэврээ авдаг. Тэгэхээр зарим хүн “би ийм олон жил ажиллачихаад яагаад ийм бага тэтгэвэр аваад байгаа юм бэ” гэдэг. Ийм хүмүүсийн хувьд дундаж цалин бага, тухайн үедээ 320-460 мянган төгрөгийн хооронд л цалин авч байсан. Тэтгэвэр тогтоох аргачлалаар тооцож бодоод хувилаад үзэхээр бүрэн тэтгэврийн доод хэмжээнд хүрэхгүй тохиолдолд их. 189 мянга, 219 мянга гэж бодогддог гэхээр автоматаар бүрэн тэтгэврийн доод хэмжээ болгон дээш татаж буюу 251.000 төгрөгөөр тогтоогддог. Зөрүүтэй тэтгэврийг даатгалын сангаас нөхдөг ч үүнийг тэр бүр ойлгодоггүй юм. Олон жил ажилласан мөртлөө бүрэн тэтгэврийн доод хэмжээ авч байгаа хүмүүсийг бодлогоор тэтгэвэр нэмэхдээ гомдлыг нь харж үзэх хэрэгтэй гэж боддог. -Ажилласан жил нөхөн тооцох хуульд хамрагдсан иргэд тэтгэврээ нэмүүлэх боломжтой юу? -2012 оноос хэрэгжсэн Ажилласан жил, тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох тухай хуулиар эхлээд нөхөн даатгалаар ажилласан жил нэмсэн дараа нь тэтгэврийн нас болоогүй байхдаа тэтгэвэр тогтоолгосон хүмүүсийг 1991-1997 он хүртэлх жилийг нэмж байсан. Энэ хуульд хамрагдаж байсан хүмүүсийн хувьд тэтгэвэр нь нэмэгдсэн. Харин энэ хуульд хамрагдаж чадаагүй хүмүүс их асууж сурагладаг. Тэтгэвэр тогтоолгосон цалингаа нэг удаа өөрчлөн тэтгэврээ ахин тогтоолгох боломж байдаг. Хамгийн өсөх боломжтой цалин гэхээр 1986-1990 оны цалин байдаг. Тэр цалинг сонгохын тулд ажил хийсэн, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн сүүлийн 20 жил дотроосоо тасралтгүй 60 сар буюу 5 жилийн цалинг сонгодог. Өндөр байсан цалингаа сонгох гэхээр сүүлийн 20 жилдээ орохгүй байх ч тохиолдол байдаг. Тэгэхээр тэтгэвэр тогтоох нь тухайн хүнээсээ шалтгаалаад өөр өөр байдаг гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Хэдийгээр материалаа бүрдүүлж, өргөдлөө өгсөн ч гэсэн 1986-1990 оныхыг заавал шалгуулах шаардлагатай байдаг. Харин нийслэл, улсын архиваас ирж байгаа цалингийн хувьд асуудал гардаггүй бол ямар нэгэн байгууллага, хувь хүний гар дээрээс авч ирж байгаа цалингийн материалыг үндсэн баримттай тулгаж шалгах хэрэгтэй болдог. Анх 2013 онд нөхөн даатгалд хамрагдсан хүмүүсийн жагсаалтыг гаргаж ажилласан жилүүдийг нэмсэн. Тэрнээс хойш 2014 оноос эхлэн зөвхөн нөхөн олговроор материалаа өгсөн хүмүүсийг ажилласан жил тэтгэврийг оруулаад, даатгалыг нөхөж шимтгэлийг нөхөн тооцох тухай хуульд хамрагдсан хүмүүсийг биеэр ирэхээр нь баталгаажуулалт хийж байна. Өргөдөл өгч тэтгэвэр дээрээ ажилласан жилээ нэмүүлж байгаа иргэд олон байна. Одоо хүртэл нөхөн даатгалд хамрагдчихаад батламжаа аваагүй иргэд ч цөөнгүй байна.

Ө.Бодьгэрэл: Эрчүүдийн тэтгэврийн нас 2037 онд 65 болно...

60 насандаа тэтгэвэр тогтоолгосон иргэн дунджаар 17,0 жил өндөр насны тэтгэвэр авч байна

Нийтлэл


Ярилцлага


Entertainment

Шар мэдээ